QOZOQ ADABIYoTINING YIRIK NAMOYoNDASI – IBIRAY ALTINSARIN IJODI OʻQUVChI-YoShLAR TALQINIDA

Qozoq adabiyotining yirik namoyondalaridan biri Ibiray Altinsarin 1841-yilda Qozogʻiston Respublikasining Qostanay viloyatida tavallud topgan. Otasidan juda erta yetim qolgan Ibiray Altinsarin bobosi Balxoʻja Jangbirchinning oilasida tarbiyalandi. Hayot qiyinchiliklarini koʻp bora boshidan kechirib, mehnatda toblangan Ibiray Altinsarin qozoq folklor adabiyotini mehr bilan oʻrganadi. Xalq ogʻzaki ijodining soʻnmas durdonalarini izlab topishdan, oʻrganishdan aslo charchamagan bulgʻusi shoir va yozuvchi Ibiray Altinsarin vaqt oʻtib, yirik yozuvchi, pedagog, etnograf olim, jamoat arbobi, xalq ogʻzaki ijodi boʻyicha betimsol mutafakkir boʻlib yetishadi. Uning bolalar hayotiga oid hikoyalari va sheʼrlari har bir qozoq oilasining maʼnaviy mulkiga aylangan va hamon bu nodir asarlarni yozuvchining vatandoshlari, shu bilan birga qardosh xalqlar sevib mutolla qilishadi.

Tumanimizdagi 14-sonli umumtaʼlim maktabida Ibiray Altinsarin tavalludining 180 yilligi munosabati bilan namunali ochiq dars tashkillashtirildi. Avvalo, ochiq dars oʻtkaziladigan xona Ibiray Altinsarin hayoti va ijodi haqida hikoya qiluvchi koʻrgazmali vositalar, yozuvchi qalamiga mansub asarlar, qozoq xalq  ogʻzaki ijodi namunalari, yozuvchining koʻp qirrali jamoatchilik faoliyatini aks ettiruvchi rasm-albomlar bilan bezatildi.

Ochiq dars davomida oʻquvchi-yoshlar yozuvchining ijodidan namunalar oʻqidilar. Ibiray Oltinsarin asarlarining tarbiyaviy ahamiyati xususida sermazmun maʼruzalar qildilar.

Ayniqsa, yozuvchining odamiylik va rostgoʻylikka chorlovchi hikoyalari, “Kel, bolalar, oʻqiylik” sheʼrining badiiy-tahliliy ifodasi oʻquvchilar qalbida chuqur taassurot qoldirdi.

Shundan soʻng, ochiq darsning uzviy davomi sifatida Ibiray Altinsarin tavalludining 180 yilligiga bagʻishlangan yubiley kechasi ham tashkillashtirildi. Yubiley kechasini maktabning aʼlochi oʻquvchilari Nursuluv Nuraddinova hamda Gulbanu Pirjanovalar mazmunli olib borishdi.

Maktabning 10-sinf oʻquvchilari tomonidan yozuvchining “Joʻmard qassob” hikoyasi asosidagi sahna koʻrinishi namoyish etildi. Hikoyada ilgari surilgan mardlik va rostgoʻylik, halollik gʻoyasini taʼsirli obrazlar  orqali gavdalantirgan oʻquvchi-yoshlar ijrosi barchaga manzur boʻldi.

Yubiley kechasi davomida 9-11-sinflarning oʻquvchi-qizlari qozoq xalq raqslarini ijro etdilar “Bogʻcha daraxtlari” hikoyasi asosida 9-sinf oʻquvchi-yoshlari tomonidan tayyorlangan sahna koʻrinishi barchaning qalbida ona tabiatga cheksiz mehr-muhabbat tuygʻusini uygʻotgani bilan katta ahamiyatga ega boʻldi. Shuningdek, tadbirda 8-10-sinflarning isteʼdodli oʻquvchilari ota-ona haqidagi  qoʻshiqlarni ijro etishib, aziz ustozlariga samimiy tabriklar yoʻlladilar.

Maktabning qozoq tili va adabiyoti fani oʻqituvchilari Mayra  Umirbayeva hamda Murat Toʻramuratovlar tomonidan tashkillashtirilgan Ibiray Altinsarin tavalludining 180 yilligiga bagʻishlangan ochiq dars va yubiley kechasi oʻquvchi-yoshlar qalbida qardosh xalqlar tili va adabiyotiga samimiy hurmat va mehr tuygʻularini yanada mustahkamladi.

Robiya YOʻLDOShEVA.