Sobiq afgʻonchi jangchilar xotiralari tinchlikni asrashga chorlaydi

1979-1989-yillarda afgʻon tuprogʻida davom etgan oʻzaro urush-nizolarda sobiq ittifoq tarkibida boʻlgan respublikalarning harbiy xizmatchilari, askarlari ham ishtirok etishib, misli koʻrilmagan qiyinchiliklarni boshidan kechirishdi.

Amudaryo tumanida ham afgʻonchi jangchilar istiqomat qilishadi. Ular uchun 15-fevral sanasi hayotlaridagi eng unutilmas kunlarining biri. Bu bejiz emas: 1989-yilning 15-fevralida Sovet qoʻshinlari Afgʻoniston hududidan, yaʼni urush maydonlaridan olib chiqilgan edi. Shu bois ular ushbu kunni har yili oʻzgacha tadoriklar bilan qarshi olishadi, bir-birini yoʻqlab holidan xabar olishadi, urush asoratlari tufayli sogʻliqlarida muammolari koʻp boʻlsa-da, sogʻ-omonliklari, bugungiday dorilomon kunlarda oilasi bagʻrida tinch yashayotganlariga shukrona aytishadi.

Yaqinda Oʻzbekiston Veteran, faxriy jangchilar va nogironlari birlashmasi Qoraqalpogʻiston boʻlimining Amudaryo tumanidagi vakili Bahodir Jumaniyozov rahbarligida bir guruh sobiq afgʻonchi doʻstlar Toʻlqin ovulida istiqomat qiluvchi Oʻrozimbat Eshimbetovning xonadonida boʻldilar.

Oʻrozimbat Eshimbetov 1985-yilning bahorida harbiy xizmatga chaqirildi. Turkmanistonning Mari viloyatida uch oy harbiy tayyorgarlik mashqlaridan soʻng, samolyotda Qobulga yetib borishgan. Uning qismiga Qobul-Jalolobod yoʻlini qoʻriqlash, shu yoʻl orqali sobiq Sovet ittifoqidan keladigan qurol-aslahalar, oziq-ovqat mahsulotlarini manzilga talafotsiz yetkazish topshirilgandi.

Tabiiyki, ittifoq harbiylariga tish, tirnogʻi bilan qarshi kurashayotgan mahalliy jangarilar bunga yoʻl qoʻymaslikka urinishardi. Janglar esa talofatsiz boʻlmasdi. 1987-yil fevralida Oʻrozimbet Eshimbetov navbatdagi yuk karvonini qoʻriqlab ketayotganda oʻng qoʻliga oʻq tegdi. Natijada 6 oy Qobul harbiy shifoxonasida, 1 oy Toshkentda, 1-yildan ziyod Moskvada davolandi, qayta-qayta jarrohlik amaliyotlarini boshidan kechirdi. Salkam uch yil deganda oʻng qoʻlidan nogiron boʻlib, oilasi bagʻriga qaytdi.

Oilada toʻngʻich farzand boʻlgan Oʻrozimbat aka nogironman demay, sogʻlom odam kabi intiluvchan, harakatchan boʻldi. Ijaraga yer olib, paxta dalasida ham ishladi, onasiga suyanch boʻlib, ota oʻrnida ukalarini, singillarini uyli-joyli qildi, hamqishlogʻi, muallima Gulchehra Ollamberganova bilan oila qurib, ahil yashab, farzandlarini komil insonlar qilib tarbiyalamoqda.

Sobiq afgʻonchi doʻstlarining tashrifidan Oʻrozimbat akagina emas, onasi Oʻrozgul momo, ayoli, farzandlari ham benihoya quvonishdi.

Shu kuni doʻstlar birgalashib, shu ovulda istiqomat qiladigan yana bir qadrdonlari Maxsud Karimovnikiga ham tashrif buyurishdi.

Uzoq yillar turli idora-tashkilotlarda haydovchilik qilgan Maxsud aka turmush oʻrtogʻi, muallima Dilbar opa bilan birga tadbirkorlik faoliyatini ham yoʻlga qoʻygan, yoʻlovchi tashishga moʻljallangan xususiy avtobusi bor. Hovlisi atrofini bogʻ-rogʻga aylantirib qoʻyganidan ham koʻngli toʻlmay, oʻz ovuli va Oq oltin ovuli oraligʻida Bosuv kanali yoqasida qarovsiz yotgan 2 gektarcha yerni oʻzlashtirib, dehqonchilik qilmoqda, mevali daraxtlar undirdi.

Quroldosh doʻstlar uning oʻzlashtirib, bugʻdoy ekib qoʻygan yerini, yonidagi kichik baliq hovuzini aylanib koʻrishdi, ishlariga muvaffaqiyatlar tiladi.

Shu kuni uning xonadoni hayotining eng zahmatli damlarini hamnafas oʻtkazgan sobiq quroldoshlari tashrifidan nurga toʻldi. Toʻkin-dasturxon atrofida miriqib suhbatlashdilar, koʻngillarini yozdilar.

Tinchlik – bebaho neʼmat. Bu neʼmatning qadrini ulugʻ tutmoq, Oʻrozimbat Eshimbetov, Maxsud Karimov kabi urush dahshatlarini boshidan kechirganlar xotiralaridan xulosa chiqarmoq har birimizning burchimizdir.

Oygul RAJABOVA.