Afgʻon urushi faxriylariga hurmat-ehtirom koʻrsatildi

Tarix shunday bir kitobki, uning sahifalarini yirtib boʻlmaydi. Biz istaymizmi, istamaymizmi, koʻz oldimizda sodir boʻlayotgan voqea-hodisalar oʻz mazmun-mohiyati bilan tariximizning sahifalarini toʻldirib boraveradi va bu sahifalarni, kimgadir maʼqul kelmagani uchun yirtish yoki oʻchirib tashlash aslo mumkin emas. Chunki tarixning yirtilgan va oʻchirilgan sahifalari guvohlari soni bitta boʻlsa ham, bu sahifalar oʻz haqiqatlarini namoyon etaveradi. Agar taʼbir joiz boʻlsa, oʻtgan asrning 79-89-yillarida boʻlib oʻtgan Afgʻonistondagi Sovet urushiga oid qonli voqealarning ham biron bir lahzasini tarix kitobidan tushirib qoldirishning imkoni yoʻq.

1992-yildan boshlab Afgʻoniston Islom Respublikasi nomi bilan atala boshlagan Afgʻoniston Demokratik Respublikasi hududida va Pokiston davlatining ushbu Respublikaga chegaradosh hududida sobiq sovet qoʻshinlarining cheklangan kontingenti tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Afgʻoniston hukumati qoʻshinlari bilan dunyoning bir qator yetakchi davlatlarining siyosiy va moliyaviy koʻmagidan foydalangan afgʻon mujohidlarining koʻp sonli qurolli tuzilmalari oʻrtasida boʻlib oʻtgan qurolli mojaro koʻplab insonlarning yostigʻini quritdi.

Qariyb 10-yil davom etgan ushbu qurolli mojaroda sobiq ittifoq tomonidan jami 820 ming nafar harbiy qatnashgan. Ulardan 15051 nafari halok boʻlgan, 53753 kishi yaralangan va 417 kishi bedarak yoʻqolgan. Mazkur qonli mojaroda eng koʻp yoʻqotishlarga uchragan Markaziy Osiyo Respublikalari oilalari boʻldi. Faqat Oʻzbekistonning oʻzidan 64500 nafar navqiron yigitlar Afgʻoniston urushi ishtirokchilari boʻlishdi va ulardan 1522 nafar yigit bemavrid xazon boʻldi, 2500 nafar yigit esa umrbod nogiron boʻlib qolishdi. Halok boʻlganlar orasida 13 nafar amudaryolik navqiron yigitlarimiz ham borligi hamon yuraklarda ogʻriq, bemaqsad sovet-afgʻon mojarosiga nisbatan nafrat uygʻotadi.

Har yili 15-fevral sanasida Afgʻoniston hududidan sobiq sovet qoʻshinlari olib chiqilgan kun munosabati bilan ushbu qonli mojaroda ishtirok etgan sobiq afgʻon urushi ishtirokchilariga hurmat-ehtirom koʻrsatilib, bemavrid shahid ketgan yurtdoshlarimiz xotirasi yodga olinadi. Sana munosabati bilan bu yil ham quroldosh faxriylar uchrashdilar. Ular dastlab Xotira maydonidagi Motamsaro ona haykali poyiga gullar qoʻyib, Amudaryo tumani tarixiy-oʻlkashunoslik muzeyi eksponatlari bilan tanishdilar.

Tuman hokimligi va homiy tashkilotlar tomonidan Mangʻit shahridagi “Bek” toʻyxonasida ushbu sanaga bagʻishlab “Tinchlik mangu boʻlsin zamin ustida!” deb nomlangan adabiy-musiqiy uchrashuv tashkil qilindi.

Tadbirda Amudaryo tumani hokimi Sultonboy Yoʻldashev, tuman hokimligi masʼullari, sobiq afgʻon urushi ishtirokchilari boʻlgan faxriylar, tumandagi chegara qoʻshinlari tarkibida xizmat qilayotgan askarlar, tuman faollari ishtirok etdilar.

Uchrashuv tadbirini Amudaryo tuman hokimi Sultonboy Yoʻldashev ochdi va faxriy jangchilarni 15-fevral – Afgʻoniston hududidan sobiq sovet qoʻshinlari olib chiqilgan kun munosabati bilan tabrikladi va 10-yil davom etgan qonli majarolar sabab bemavrid halok boʻlgan 13 nafar amudaryolik navqiron yigitlar xotirasini yodga olib, yurtimizga tinchlik, mamlakatimiz taraqqiyotiga bardavomlik tiladi.

Shundan soʻng, faxriy jangchilardan Mambatsoliy Abdullayev soʻzga chiqib, uchrashuv tadbirida ishtirok etayotgan yoshlarga oʻzining jangovar xotiralaridan soʻzlab, bugungi dorilomon kunlarning qadriga yetish, ona Vatanimizga tinch zamonda xizmat qilish baxt ekanligini taʼkidladi.

Tadbir davomida tuman hokimi Sultonboy Yoʻldashev faxriy jangchilarga tuman hokimligi tomonidan tayyorlangan sovgʻalarni topshirdi. Fayzli dasturxon atrofida shodiyonalik bilan davom etgan uchrashuvda Amudaryo tuman madaniyat va turizm boʻlimi sanʼatkorlari ijrosida maroqli kontsert dasturi ham namoyish etildi.

Garchi sovet-afgʻon qonli mojarolari tugagan boʻlsa-da, hamon qardosh Afgʻoniston davlati hududida davom etayotgan jang-u jadallar har bir yurtdoshimizni mamlakatimizda hukm surayotgan osoyishtalikning qadriga yetish, tinchligimizni koʻz qorachigʻidek asrab-avaylashga davʼat etaveradi. Zero, insoniyat uchun tinchlikdan ham ulugʻroq neʼmat yoʻq. 15-fevral sanasi bilan bogʻliq xotiralar har birimizni ogohlikka chorlayveradi.

Robiya Yoʻldosheva.