Soʻrang, javob beramiz!

Savol: Mehnat taʼtili boʻyicha qonunchilikdagi meʼyorlar haqida maʼlumot bersangiz. Yillik mehnat taʼtilining davomiyligi qancha? Qanday xodimlarga uzaytirilgan yoki qoʻshimcha taʼtillar beriladi? Yillik mehnat taʼtili qanday hisoblanadi? Yangi ishga kirgan xodim qancha muddatdan keyin mehnat taʼtili olishi mumkin?

Javob: Dam olish va ishlash qobiliyatini tiklash uchun xodimning yozma arizasi bilan har yili mehnat taʼtili beriladi. Taʼtil davomida oʻrtacha ish haqi va lavozim saqlanadi. Barcha xodim, shu jumladan, oʻrindoshlik asosida ishlaydigan xodimlar ham yillik mehnat taʼtiliga chiqish huquqiga ega. Yillik mehnat taʼtilining eng kam davomiyligi 21 kalendar kunni (ilgari 15 ish kuni edi) tashkil etadi. 18 yoshgacha boʻlgan shaxslarga hamda I va II guruh nogironligi boʻlgan xodimlarga — 30 kalendar kun, davlat organlari xodimlariga – 27 kalendar kun miqdorida mehnat taʼtili beriladi. Xususan, bir tashkilotda ishlagan har 5-yil uchun xodim taʼtiliga 2 kalendar kun qoʻshiladi. Ammo qoʻshiladigan kunlar soni 8 kalendar kundan oshib ketmasligi kerak.

Taʼtillar avvalgidek ish kunlarida emas, balki kalendar kunlarida hisoblab chiqariladi. Bu taʼtil muddatini hisoblashda dam olish kunlari, shu jumladan, yakshanba kunlari ham kiritilishini anglatadi. Ikkinchi va keyingi ish yillari uchun taʼtil ish beruvchi va xodim uchun majburiy taʼtillar jadvali asosida beriladi.

Xodimlar vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik davrida, homiladorlik va tugʻish taʼtilining muddati boshlanganda, taʼtil oʻquv taʼtiliga toʻgʻri kelib qolganda, davlat yoki jamoat majburiyatlarini bajarayotganda, jamoa kelishuvlari yoki shartnomasida nazarda tutilgan boshqa hollarda mehnat taʼtili uzaytiriladi.

Mehnat taʼtili har yili, ushbu taʼtil berilayotgan ish yili tugaguncha beriladi. Ishlab chiqarish zaruratiga koʻra, taʼtilni toʻliq berish imkoni boʻlmasa, xodimning roziligi bilan taʼtilning 14 kalendar kundan ortiq qismi keyingi ish yiliga koʻchiriladi. Ish beruvchi istalgan vaqtda xodimni faqat uning roziligi bilan ishga chaqirib olishi mumkin. Bunday holatda taʼtilning foydalanilmay qolgan qismi shu yilning boshqa qismiga yoki keyingi yilga koʻchiriladi.

Mehnat shartnomasi bekor qilinganda xodimga barcha foydalanilmagan mehnat taʼtillari uchun kompensatsiya toʻlanadi. Xodim yozma arizasi bilan mehnat taʼtiliga chiqishi va undan soʻng ishdan ketishi mumkin.

Savollarga tuman Adliya boʻlimi bosh maslahatchisi Nilufar Jumaniyozova javob berdi.