XATOLARDAN EMAS, MUVAFFAQIYaTLARDAN OʻRGANING!

Biz «Xatolaringdan oʻrgan», «Sendan avvalgilar yoʻl qoʻygan xatoni takrorlama» degan gaplarni koʻp eshitganmiz. Koʻpchilik xatolardan oʻrganish muvaffaqiyatga erishishning toʻgʻri yoʻli, deb hisoblaydi. Ammo bu eskirgan dunyoqarash zamonaviy hayotda ilgʻor boʻlishingizda toʻsiq boʻladi. Biz hech qachon xatolarga oʻrganish vositasi sifatida qaramasligimiz kerak.

Xato qilib qoʻyish orqali qaysidir xatti-harakat ish bermasligini bilib olishimiz mumkin. Ammo shu xato aynan qaysi xatti-harakat bizni muvaffaqiyatga olib borishini koʻrsatib bera olmaydi. Xato natijasida biz maqsadga olib borishi mumkin boʻlgan mingta yoʻldan faqat bittasi notoʻgʻri ekanligini bilib olamiz, xolos. Ammo xato bizga maqsadga olib boruvchi yagona, bitta toʻgʻri yoʻlni koʻrsatib bera olmaydi. Shuning uchun ham biz xatolardan emas, muvaffaqiyatlardan oʻrganishni odat qilishimiz kerak.

Xatolardan oʻrganishga odatlanib qolish surunkali sustkashlikka olib kelishi mumkin. Buni oddiy, hayotiy misol asosida tushuntiraman. Masalan, bir oʻspirinning akasi yaxshi kasb egasi boʻlishni orzu qilib, oliy oʻquv yurtiga hujjat topshirdi. Bir necha yil oʻqishdan yiqilib, qiynalib talabalik baxtiga erishdi. Oʻqishni tugatganidan soʻng mutaxassisligi boʻyicha iqtisodchi boʻlib bankka ishga kirdi va ishi orqaga tortib, bir yil ham ishlay olmasdan, mutaxassisligi boʻyicha ishini tashlab, savdo-sotiqqa oʻtib ketdi. Ukasi ham bolalikdan akasi singari oʻqishga kirishga, iqtisodchi boʻlish va bankda ishlashga qiziqardi. Uka akasining xatosini koʻrdi – aka bir necha yil vaqtini bekorga oʻqish uchun sarfladi va shuncha qiynalib erishgan diplomini bir chetga tashlab, umuman diplom talab etilmaydigan sohada ishlab ketdi. Agar uka akasining xatosidan oʻrgansa, tabiiyki, «Oʻqigan akamning ahvoli bu boʻlsa, men oʻqib nima qilaman?» deydiyu, orzu-rejalaridan voz kechib, hatto urinib ham koʻrmasdan, oʻzi istamagan biror sohaga oʻtib ketadi. Natijada qoʻlga kiritilishi mumkin boʻlgan muvaffaqiyat, kelajakda erishish mumkin boʻlgan orzular yoʻqqa chiqadi. Yoki hozirgi kunda akademik litsey yoxud  kasb–hunar kollejlarida taʼlim olayotgan oʻquvchilarni misol qilsak boʻladi. 3 yillik taʼlimdan soʻng ular oliy oʻquv yurtlariga  imtihon topshirish uchun  tayyorgarlik koʻra boshlashadi. Birinchi bosqichda oʻquvchi biror kasb egasi boʻlish maqsadida kerakli fanlarni chuqur oʻrgana  boshlaydi. Lekin uning yaqin qarindoshi yoki doʻstlaridan  biri bu oʻqishga 3-yil tayyorlanib, oʻqib kira olmagan boʻlsa, oʻquvchi bu maqsad va niyatidan chekina boshlaydi, yaʼni uni qoʻrquv va xavotir bosadi.

 Mana sizga xatolardan oʻrganishning zararli jihati. U insonni harakatdan toʻxtatib qoʻyadi va intilishni yoʻqqa chiqaradi. Axir hammaning ham taqdiri bir xil emasku! Eng muhimi, inson  oʻz maqsadiga erishishiga ishonishi va qattiq  harakat qilishi lozim.

Atrofingizdagilarni hisobga olmaganda, oʻz faoliyatingizda ham xuddi shunday – xatolardan emas, muvaffaqiyatlardan oʻrganishga qatʼiy amal qiling. Eng muhimi – kelajagingiz hali oldinda, uni siz oʻzingiz yaratishingiz lozimligini doimo yodda tutib, olgʻa intiling! Xalqimiz bekorga intilganga toleʼ yor, deb aytmaganiga oʻz hayotingiz misolida iqror boʻlishingiz tayin.